Facebook
Ta witryna wykorzystuje pliki cookies. Dowiedz się więcej.
SŁOWO KLUCZOWE
BRANŻA
REGION
Samozatrudnienie
Samozatrudnienie - w rozumieniu ustawy o PIT to prowadzenie działalności gospodarczej lub działalności wykonywanej osobiście, które polega na zapewnieniu pracy samemu sobie. Działalność ta jest prowadzona jednoosobowo na rzecz jednego lub wielu podmiotów.

Taki model zatrudniania staje się coraz bardziej popularny wśród pracodawców, oznacza bowiem dla nich mniej formalności podatkowo-ubezpieczeniowych. Należy jednak pamiętać, że każda decyzja wiążę się zarówno z uzyskiwanymi korzyściami, jak i ponoszonymi kosztami.

Tak też i w tym przypadku, decyzja o założeniu jednoosobowej działalności gospodarczej, ma swoje wady i zalety.

+ Właściciel firmy jest sam sobie szefem, może dopasować do siebie rytm i czas pracy.

+ Krótki czas i stosunkowa łatwość w założeniu / likwidacji firmy

+ Niskie koszty założenia i prowadzenia działalności

+ Możliwość odliczania różnych wydatków związanych z prowadzeniem działalności (zakup samochodu, komputera itp.)

+ Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę nie mają możliwości wyboru sposobu opodatkowania, ich dochód podlega podatkowi według ogólnej skali podatkowej, z kolei przedsiębiorcy mają do wyboru kilka form płacenia podatku dochodowego, z czego skala podatkowa, według której rozliczani są pracownicy jest rozwiązaniem najmniej korzystnym (największym atutem bycia przedsiębiorcą, a nie pracownikiem, jest możliwość skorzystania z opodatkowania dochodów stałym podatkiem w wysokości 19 proc.)

+ Działalność gospodarcza to idealne rozwiązanie dla osób, które osiągają rewelacyjne wyniki w swoim zawodzie, gdyż nie są ograniczone wynagrodzeniem wypłacanym na podstawie umowy

+ Przedsiębiorcy mają możliwość ograniczenia wydatków na ubezpieczenie społeczne

+ Przedsiębiorca płaci ubezpieczenie społeczne w takiej wysokości, jak pracownik otrzymujący najniższe ustawowe wynagrodzenie, jednak jeśli część oszczędności zainwestuje np w III filar lub po prostu odłoży na konto w banku, ma zapewnioną dużo wyższą emeryturę niż ów pracownik

- W przeciwieństwie do prowadzenia działalności gospodarczej, w przypadku wykonywania zawodu w charakterze pracownika najemnego, ryzyko gospodarcze związane z wykonywaniem pracy, przeniesione jest na pracodawcę

- Pracownik najemny otrzymuje regularnie, stałej wysokości wynagrodzenie, określone wcześniej w umowie, natomiast w przypadku działalności gospodarczej istnieje zawsze ryzyko w postaci niewiadomej wysokości dochodów

- Pracownikowi przysługują pewne przywileje jak chociażby płatny urlop, przedsiębiorca musi się liczyć z tym, że im mniej czasu poświęci na pracę, tym mniejsze będą jego zyski

- Obowiązki w zakresie księgowości.

Podsumowując, bez wątpienia im wyższe zarobki, tym bardziej samozatrudnienie staje się opłacalne. Przy niewielkich zarobkach stałe koszty działalności, w tym stałe składki ZUS czy koszty księgowości, powodują, że samozatrudnienie staje się mniej opłacalne, niż zatrudnienie w oparciu o stosunek pracy.

Zgodnie z uchwaloną przez Sejm definicją działalności gospodarczej, za pozarolniczą działalność gospodarczą od 2007 roku nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
  • odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
  • są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
  • wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Takie wyłączenie oznacza, że przedsiębiorca, nawet wpisany do ewidencji działalności gospodarczej, nie rozlicza w sferze podatku dochodowego przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej z umowy, która spełnia ww. warunki. Dla wyłączenia niezbędne jest spełnienie wszystkich trzech warunków łącznie.

Jeśli przedsiębiorca udowodni, że ponosi choć część odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat oraz wykonywanie czynności stanowiących treść umowy, może wówczas wykazać iż osiągał on przychody z działalności gospodarczej, a nie działalności wykonywanej osobiście lub z pracy, czyli najbardziej opłacalnej (najmniej obciążonych fiskalnie) dla przedsiębiorcy.

KTO NAJBARDZIEJ SKORZYSTA NA SAMOZATRUDNIENIU?

1. Osoba, która wcześniej nie pracowała na etacie i nie prowadziła działalności gospodarczej, ponieważ ma możliwość skorzystania ze stałego podatku w wysokości 19%, płacenia najniższej składki ZUS przez okres dwóch lat oraz w wielu przypadkach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5 proc. przychodów (lub mniej).

2. Osoba, łącząca pracę na etacie z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy przedmiot działalności nie pokrywa się z zakresem wykonywanych obowiązków na etacie, oraz gdy swoje towary lub usługi (jako przedsiębiorca) sprzedaje innym podmiotom niż pracodawca. Takie połączenie pozwala na zachowanie prawa do ulg i odliczeń. Ponadto w dalszym ciągu jako przedsiębiorca może wybrać najbardziej dogodny sposób płacenia podatków (karta podatkowa, ryczałt, stały 19%). Wówczas składki na ubezpieczenie społeczne odprowadza się tylko od dochodów pracowniczych. Najbardziej opłacalne staje się osiąganie jak najniższych dochodów z pracy etatowej, a jak najwyższe z działalności.

3. Osoba, która pracowała na etacie, ale w roku poprzednim i obecnym nie była pracownikiem firmy, na rzecz której chce wykonywać swe usługi już w roli przedsiębiorcy. Wówczas osoba taka ma prawo do płacenia stałego podatku w wysokości 19%, oraz najniższych składek ZUS przez okres dwóch lat.

4. Osoba, która zamieni stosunek pracy na działalność wykonywaną osobiście. Opłaca się to nawet w przypadku wykonywania usług względem niedawnego pracodawcy, z tym że owe usługi muszą się różnić od tych, jakie przedsiębiorca świadczył pracodawcy jeszcze w ramach umowy o pracę. Działalność wykonywana osobiście daje prawo do stałego 19%-ego podatku oraz preferencyjnych składek do ZUS.

Gdzie i z jakimi wnioskami trzeba się udać, by założyć działalność gospodarczą? Poniżej przedstawiamy etapy procesu zakładania własnej firmy.

Zakładanie firmy:

1. Wybór formy działalności oraz sposobu opodatkowania.

2. Rejestracja.
Osoba fizyczna może zarejestrować swoją działalność indywidualną albo w spółce cywilnej w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez gminę. Trzecią opcją jest rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym. Należy tu wybrać przedmiot prowadzonej działalności zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD).
Dla dokonania zgłoszenia rejestracyjnego firmy wystarczy nadanie listu poleconego zawierającego wniosek. Wszelkie braki formalne, w tym brak opłat za wpis do rejestru, można będzie uzupełnić w terminie późniejszym.

3. REGON.

Rejestracja w Urzędzie Statystycznym (W Krajowym Rejestrze Podmiotów Gospodarki Narodowej) jest bezpłatna i następuje po złożeniu stosownej deklaracji RG-1. Należy tu również dołączyć zaświadczenie potwierdzające rejestrację działalności. W wyniku rejestracji firmie zostanie nadany tzw. numer REGON.

W przypadku spółki cywilnej jest to pierwsze miejsce, gdzie taka spółka jest rejestrowana. Wniosek o rejestrację należy zgłosić w terminie 14 dni od daty:
  • podjęcia działalności gospodarczej (osoby fizyczne);
  • zawiązania spółki, utworzenia stowarzyszenie czy fundacji (pozostali przedsiębiorcy oraz spółka cywilna).

Wydanie zaświadczenia następuje w ciągu 7 dni od daty złożenia, jednak w przypadku osobistego złożenia w urzędzie statystycznym możliwe jest uzyskanie numeru REGON w ciągu 15-20 minut.

4. Rachunek bankowy.
Prawo polskie nie nakłada obowiązku prowadzenia rachunku bankowego dla przedsiębiorców. Jednak w praktyce niektóre rozliczenia mogą być dokonywane wyłącznie w ten sposób. Rachunek bankowy niezbędny jest np. w przypadku otrzymania zwrotów w zakresie podatków od towarów i usług czy przekazywania składek przez płatnika do ZUS.

5. Urząd Skarbowy.

Zarówno osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, jak i inni nowo powstali przedsiębiorcy są obowiązani do dokonania zgłoszeń identyfikacyjnych lub aktualizacyjnych w ewidencji podatników i płatników:

Formularze te składa się wraz z innymi deklaracjami i oświadczeniami dotyczącymi podejmowanej działalności gospodarczej, zwykle – i najwygodniej – wszystkie przed rozpoczęciem tej działalności:

Symbol Opis
NIP-1 Zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą*

NIP-3 Zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej nie prowadzącej samodzielnie działalności gospodarczej*

VAT-R Zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług

VAT-R/UE Informacja dotycząca obowiązku podatkowego w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych

* NIP-1 składają osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, natomiast NIP-3 składają osoby, które prowadzą działalność gospodarczą jako osoby fizyczne w ramach spółek nie posiadających osobowości prawnej.

Zgłoszenie VAT wiąże się z koniecznością zapłaty 170zł.

6. ZUS.
Każdy przedsiębiorca płaci składki ubezpieczeniowe, jeżeli nie na ubezpieczenia społeczne, to choć na zdrowotne. Każdy przedsiębiorca składa stosowne deklaracje. W terminie 7 dni od daty rozpoczęcia działalności gospodarczej należy dokonać stosownych zgłoszeń w ZUS.

Od 1 stycznia 2004r. PFRON pokrywa część składek ZUS za przedsiębiorców niepełnosprawnych.

Od 24 sierpnia 2005r. nowo zakładane firmy płacą kilkakrotnie niższe składki na ubezpieczenia społeczne ZUS.

7. Pieczęć.
Tylko w takim jednak wypadku, gdy jednostka pieczęć w ogóle posiada. Polskie prawo nie nakłada bowiem obowiązku posiadania pieczęci. Jednak gdy będziemy posiadać pieczęć firmową, musi się na niej znaleźć numer REGON. Pozostałe elementy pieczęci są w zasadzie dowolne. Zazwyczaj obejmują:
  • nazwę pełną lub skróconą w brzmieniu zgodnym z dokumentami rejestracyjnymi;
  • adres siedziby, dodatkowo ewentualnie inny adres prowadzenia działalności;
  • dane kontaktowe: nr telefonu, faxu, adres poczty elektronicznej (e-mail), adres serwisu internetowego (strony www);
  • nr NIP.


Likwidacja działalności gospodarczej

Decyzja o likwidacji działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością złożenia odpowiednich wniosków do państwowych urzędów oraz dopełnieniem wszelkich formalności względem kontrahentów. Ważne, by z wszystkich obowiązków wywiązać się w sposób odpowiedni, bowiem ich niedopełnienie bądź nienależyte wykonanie wiąże się z karami finansowymi.

Należy wyrejestrować się z ZUS-s (bezpłatne), odpowiedniego Urzędu Skarbowego (NIP-3, VAT-Z, decyzja o wykreśleniu z Ewidencji Działalności Gospodarczej), Wykreślenie z rejestru REGON, prowadzonego przez GUS (wniosek RG-2).

Jeśli działalność została wcześniej zgłoszona do Państwowej Inspekcji Pracy lub do SANEPIDU, instytucje te należy pisemnie powiadomić o jej zakończeniu w ciągu 30 dni od wykreślenia z ewidencji.

Rozliczenia podatkowe: przy likwidacji działalności należy sporządzić spis z natury. Spis ten obejmuje towary handlowe, wyroby gotowe, materiały podstawowe i pomocnicze, półwyroby, braki i odpadki oraz rzeczowe składniki majątkowe nie będące środkami trwałymi, jakie pozostały z zakończonej działalności. Wycenić je należy według ceny zakupu, a jeśli zostały przez przedsiębiorcę wytworzone, według kosztu ich wytworzenia. w ciągu 14 dni od sporządzenia zawiadomić o tym urząd skarbowy i wpłacić należny podatek VAT. Wraz z zapłatą należnego podatku, należy złożyć oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na którego podstawie przedsiębiorca zostaje wykreślony z rejestru podatników.

Wszystko o samozatrudnieniu. Czyli własna działalność gospodarcza jako sposób na znalezienie pracy.